7 lợi ích của quả việt quất đối với sức khỏe bạn nên biết

7 lợi ích của quả việt quất đối với sức khỏe

Việt quất (blueberry) là loại quả giàu vitamin, chất xơ và đặc biệt là các hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa như anthocyanin. Việc bổ sung việt quất vào chế độ ăn uống cân bằng có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ hỗ trợ tim mạch, não bộ, tiêu hóa đến kiểm soát cân nặng.

Quả việt quất có gì đặc biệt?

Việt quất có nguồn gốc chủ yếu từ Bắc Mỹ và hiện được trồng tại nhiều quốc gia trên thế giới. Loại quả nhỏ màu xanh tím này được đánh giá cao không chỉ bởi hương vị mà còn bởi giá trị dinh dưỡng.

Việt quất cung cấp chất xơ, vitamin C, vitamin K, mangan cùng nhiều polyphenol. Đáng chú ý nhất là anthocyanin – nhóm sắc tố tạo nên màu xanh tím đặc trưng của quả và cũng là một trong những thành phần chống oxy hóa quan trọng của việt quất.

Dưới đây là 7 lợi ích đáng chú ý khi việt quất được sử dụng như một phần của chế độ ăn uống lành mạnh.

1. Bổ sung chất chống oxy hóa, hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa tế bào

Trong quá trình chuyển hóa, cơ thể tạo ra các gốc tự do. Khi lượng gốc tự do vượt quá khả năng kiểm soát của hệ thống chống oxy hóa, tình trạng stress oxy hóa có thể xảy ra và gây tổn thương tế bào.

Việt quất chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa, đặc biệt là anthocyanin và các polyphenol khác. Những chất này góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của stress oxy hóa.

Đây cũng là một trong những lý do việt quất thường được xếp vào nhóm trái cây có giá trị dinh dưỡng cao và được khuyến khích sử dụng trong một chế độ ăn đa dạng.

2. Hỗ trợ sức khỏe não bộ và trí nhớ

Stress oxy hóa và tình trạng viêm kéo dài có liên quan đến quá trình lão hóa của hệ thần kinh.

Các hợp chất flavonoid có trong việt quất đã được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ chức năng não. Một số nghiên cứu quan sát và thử nghiệm trên người cho thấy việc thường xuyên sử dụng các loại quả mọng giàu flavonoid có thể liên quan đến khả năng duy trì chức năng nhận thức khi tuổi tác tăng lên.

Tuy nhiên, việt quất không phải là thuốc phòng hoặc điều trị suy giảm trí nhớ. Lợi ích tốt nhất đạt được khi loại quả này được kết hợp với chế độ ăn lành mạnh, vận động và nghỉ ngơi hợp lý.

3. Các hợp chất trong việt quất đang được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ phòng ngừa ung thư

Đây là phần cần được hiểu đúng.

Việt quất chứa anthocyanin, flavonoid và nhiều hợp chất phenolic có hoạt tính chống oxy hóa. Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật cho thấy các hợp chất này có thể tác động đến những quá trình liên quan đến sự hình thành và phát triển của tế bào ung thư.

Tuy nhiên, chưa có cơ sở để khẳng định ăn việt quất có thể tiêu diệt hoặc điều trị ung thư ở người.

Việt quất nên được xem là một thực phẩm có lợi trong chế độ ăn giàu rau củ và trái cây, chứ không thể thay thế các phương pháp điều trị ung thư đã được bác sĩ chỉ định như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc các liệu pháp điều trị chuyên biệt khác.

4. Hỗ trợ hệ tiêu hóa

Việt quất là nguồn cung cấp chất xơ tự nhiên.

Chất xơ góp phần duy trì hoạt động bình thường của đường tiêu hóa, hỗ trợ nhu động ruột và giúp hạn chế tình trạng táo bón khi được sử dụng cùng chế độ ăn và lượng nước phù hợp.

Một số nghiên cứu cũng đang xem xét ảnh hưởng của các hợp chất trong quả mọng đối với hệ vi sinh vật đường ruột. Đây là lĩnh vực nhận được nhiều sự quan tâm bởi hệ vi sinh đường ruột có mối liên hệ mật thiết với sức khỏe tổng thể.

5. Có lợi cho sức khỏe tim mạch

Một trong những lợi ích được nghiên cứu khá nhiều của việt quất là tác động đối với sức khỏe tim mạch.

Anthocyanin và các polyphenol trong việt quất có thể góp phần hỗ trợ chức năng của mạch máu. Một số nghiên cứu cho thấy việc thường xuyên ăn các loại quả mọng có liên quan đến các chỉ số tim mạch thuận lợi hơn.

Ngoài ra, việt quất có hàm lượng natri thấp và cung cấp chất xơ, vì vậy có thể là một lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn hướng đến bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Dù vậy, người đang mắc tăng huyết áp, rối loạn lipid máu hoặc bệnh tim mạch vẫn cần tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ thay vì chỉ dựa vào việc bổ sung một loại thực phẩm.

6. Hỗ trợ duy trì làn da khỏe mạnh

Việt quất cung cấp vitamin C và nhiều hợp chất chống oxy hóa.

Vitamin C tham gia vào quá trình tổng hợp collagen – một loại protein quan trọng đối với cấu trúc của da. Các chất chống oxy hóa trong thực phẩm cũng góp phần bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa.

Do đó, bổ sung việt quất cùng nhiều loại rau củ và trái cây khác có thể góp phần xây dựng chế độ dinh dưỡng tốt cho làn da.

Tuy nhiên, chưa nên khẳng định việt quất có thể trực tiếp “trị mụn” hay thay thế các phương pháp điều trị da liễu.

7. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng

Việt quất có lượng năng lượng tương đối thấp trong khi cung cấp chất xơ và nước. Đây là những đặc điểm có lợi đối với người muốn xây dựng chế độ ăn kiểm soát cân nặng.

Chất xơ giúp tạo cảm giác no và có thể hỗ trợ kiểm soát lượng thức ăn tiêu thụ trong ngày.

Tuy nhiên, ăn việt quất không đồng nghĩa với giảm cân. Cân nặng phụ thuộc vào tổng lượng năng lượng nạp vào, mức độ vận động, giấc ngủ, tình trạng sức khỏe và nhiều yếu tố khác.

Thay vì coi việt quất là một loại “thực phẩm giảm cân”, có thể sử dụng chúng để thay thế các món ăn vặt nhiều đường hoặc năng lượng cao.

Ăn việt quất như thế nào?

Việt quất có thể ăn trực tiếp hoặc kết hợp với sữa chua không đường, yến mạch, ngũ cốc, salad và các loại trái cây khác.

Nên ưu tiên việt quất tươi hoặc đông lạnh không bổ sung đường. Với việt quất sấy khô, mứt hoặc nước ép đóng chai, cần chú ý lượng đường bổ sung vì một số sản phẩm có thể chứa khá nhiều đường.

Điều quan trọng vẫn là đa dạng thực phẩm. Không có một loại trái cây riêng lẻ nào có thể cung cấp đầy đủ tất cả dưỡng chất mà cơ thể cần.

Lưu ý khi sử dụng việt quất

Việt quất nhìn chung là thực phẩm an toàn đối với phần lớn người khỏe mạnh khi sử dụng với lượng phù hợp.

Người có tiền sử dị ứng với các loại quả mọng, đang sử dụng thuốc chống đông máu hoặc đang điều trị một bệnh lý cần chế độ ăn đặc biệt nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu muốn thay đổi đáng kể khẩu phần ăn.

Việt quất mang lại nhiều dưỡng chất có lợi, nhưng không phải thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Kết luận

Việt quất là một loại trái cây giàu chất chống oxy hóa, chất xơ, vitamin và nhiều hợp chất thực vật có lợi. Khi được sử dụng thường xuyên trong một chế độ ăn cân bằng, việt quất có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch, não bộ, hệ tiêu hóa, làn da và kiểm soát cân nặng.

Giá trị lớn nhất của việt quất không nằm ở những lời quảng cáo như “chống ung thư” hay “trẻ hóa thần kỳ”, mà ở việc đây là một thực phẩm giàu dinh dưỡng có thể góp phần tạo nên một chế độ ăn lành mạnh lâu dài.

Tài liệu tham khảo

1. U.S. Department of Agriculture (USDA) – FoodData Central: Nutritional information for blueberries.

2. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH) – Thông tin về chất chống oxy hóa và sức khỏe.

3. Harvard T.H. Chan School of Public Health – Thông tin dinh dưỡng và lợi ích của các loại quả mọng.

4. Các nghiên cứu về anthocyanin, flavonoid và quả mọng được công bố trên PubMed/NCBI.