Kỷ Tử – 'Thần Dược' Bổ Gan, Sáng Mắt, Tăng Cường Sinh Lực: Ai Nên Dùng, Ai Cần Tránh?

Kỷ tử – một loại quả nhỏ màu đỏ thường xuất hiện trong các bài thuốc bổ và món ăn dưỡng sinh – từ lâu đã được biết đến với công dụng ích can, bổ thận, sáng mắt, tăng cường sinh lực và kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên sử dụng loại dược liệu này tùy tiện. Nếu dùng sai cách, kỷ tử có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng, đặc biệt với một số nhóm đối tượng nhạy cảm.

Kỷ tử là gì và có tác dụng gì?

Kỷ tử, hay còn gọi là câu kỷ tử, là vị thuốc phổ biến trong y học cổ truyền phương Đông, được biết đến với tính ấm, vị ngọt, tác dụng chủ yếu là:

• Bổ gan, sáng mắt

• Tăng cường chức năng thận, sinh tinh ích khí

• Cải thiện trí nhớ, chống lão hóa

• Tăng cường hệ miễn dịch, giảm mệt mỏi

Theo ThS.BS Nguyễn Thu Trang (Khoa Y học cổ truyền – BV TW Quân đội 108), kỷ tử thường được dùng trong các bài thuốc chữa suy nhược cơ thể, yếu sinh lý, thị lực kém, thiếu máu hoặc rối loạn giấc ngủ.

Những ai không nên dùng kỷ tử?

Dù kỷ tử mang lại nhiều lợi ích, nhưng một số nhóm người không nên hoặc cần thận trọng khi dùng:

1. Người bị nhiệt, sốt, viêm gan cấp

Kỷ tử có tính ấm, nếu cơ thể đang nhiễm nhiệt mà dùng kỷ tử có thể làm tình trạng nóng trong, nổi mẩn, phát ban trở nên trầm trọng hơn.

2. Người mắc tiểu đường

Mặc dù kỷ tử có chỉ số đường huyết thấp, nhưng nếu dùng nhiều hoặc kết hợp với đường phèn, mật ong… sẽ khiến đường huyết tăng cao, gây biến chứng nguy hiểm, đặc biệt với người đang dùng thuốc hạ đường huyết.

3. Phụ nữ rong kinh hoặc khí hư nhiều

Kỷ tử thúc đẩy tuần hoàn máu, do đó có thể làm tình trạng ra máu kéo dài, không phù hợp trong chu kỳ kinh nguyệt hoặc người có vấn đề về huyết.

4. Trẻ nhỏ

Trẻ em có hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, nếu dùng kỷ tử mà không có chỉ định sẽ gây đầy bụng, khó tiêu, rối loạn tiêu hóa.

Hướng dẫn sử dụng kỷ tử đúng cách

Để phát huy tối đa công dụng và tránh tác dụng phụ, người dùng cần tuân thủ một số nguyên tắc:

• Liều lượng an toàn: mỗi ngày chỉ nên dùng 6–12g kỷ tử khô, sắc nước hoặc nấu cùng các món ăn.

• Tránh lạm dụng rượu ngâm kỷ tử: uống thường xuyên mà không theo dõi huyết áp hoặc đường huyết dễ gây nguy cơ cao huyết áp, hạ đường huyết.

• Không nên dùng đơn lẻ: kỷ tử phát huy hiệu quả tốt nhất khi kết hợp với các vị thuốc khác trong bài thuốc cụ thể, có chỉ dẫn từ lương y, thầy thuốc.

Kỷ tử – Dược liệu quý nhưng không dành cho tất cả

Như bất kỳ dược liệu nào, kỷ tử cần dùng đúng người, đúng lúc, đúng cách. Nếu sử dụng phù hợp, đây là món quà tuyệt vời từ thiên nhiên giúp cải thiện sức khỏe toàn diện. Tuy nhiên, nếu chủ quan, dùng tùy tiện theo cảm tính hoặc “truyền miệng”, bạn có thể vô tình gây hại cho sức khỏe.