7 triệu lượt khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền trong năm 2025

Y học cổ truyền ngày càng hiện diện trong chăm sóc sức khỏe

Y học cổ truyền Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe bằng các phương pháp cổ truyền ngày càng được quan tâm, đồng thời lĩnh vực này từng bước được kết nối với khoa học hiện đại, công nghệ và hệ thống bảo hiểm y tế.

Theo thông tin được công bố trong năm 2026, năm 2025 cả nước có khoảng 7 triệu lượt khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền, tương đương khoảng 3,3% tổng số lượt khám, chữa bệnh.

Con số này cho thấy y học cổ truyền không chỉ giữ vai trò trong việc bảo tồn những giá trị y học lâu đời mà còn đang hiện diện trong hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện nay.

Đáng chú ý, Quỹ Bảo hiểm y tế hiện chi trả 229 thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền. Đây là một trong những cơ sở giúp người dân có thêm lựa chọn khi tiếp cận các dịch vụ khám, chữa bệnh bằng y, dược cổ truyền trong phạm vi chính sách bảo hiểm y tế.

Mạng lưới y học cổ truyền được mở rộng

Y học cổ truyền Việt Nam có mạng lưới hoạt động tương đối rộng, bao gồm các bệnh viện chuyên ngành, khoa y học cổ truyền tại bệnh viện đa khoa, trạm y tế và các cơ sở khám chữa bệnh ngoài công lập.

Theo Bộ Y tế, cả nước hiện có 5 bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc Bộ và các bộ, ngành; 61 bệnh viện y học cổ truyền tuyến tỉnh và 10 bệnh viện y học cổ truyền tư nhân, bên cạnh hệ thống phòng chẩn trị và các cơ sở y học cổ truyền khác.

Tại nhiều tuyến y tế, y học cổ truyền cũng được kết hợp với y học hiện đại trong điều trị và phục hồi chức năng. Cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa đối với những nhóm bệnh cần điều trị lâu dài, phục hồi chức năng hoặc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Bảo hiểm y tế từng bước mở rộng phạm vi hỗ trợ

Việc có 229 thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền thuộc danh mục thanh toán của Quỹ Bảo hiểm y tế cho thấy chính sách bảo hiểm đối với lĩnh vực y, dược cổ truyền đang từng bước được hoàn thiện.

Tuy nhiên, tỷ trọng sử dụng y học cổ truyền trong hệ thống khám chữa bệnh vẫn còn khiêm tốn so với tổng số lượt khám. Bộ Y tế cho biết tỷ lệ khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền năm 2025 khoảng 3,3% tổng số lượt khám, chữa bệnh.

Bên cạnh đó, tỷ trọng chi cho thuốc y học cổ truyền trong tổng chi thuốc bảo hiểm y tế vẫn còn thấp. Điều này cho thấy lĩnh vực y học cổ truyền còn nhiều dư địa để phát triển, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ, thuốc và dược liệu.

Già hóa dân số mở ra nhu cầu mới

Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh. Cùng với đó là sự gia tăng của các bệnh mạn tính, bệnh không lây nhiễm và nhu cầu phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn.

Đây được xem là một trong những lĩnh vực mà y học cổ truyền có thể phát huy thế mạnh, đặc biệt khi được kết hợp hợp lý với y học hiện đại.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho rằng y học cổ truyền cần được phát triển theo hướng không chỉ điều trị bệnh mà còn tham gia vào phòng bệnh, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Điều này cũng phù hợp với xu hướng chuyển từ tư duy tập trung vào chữa bệnh sang chú trọng hơn đến chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh.

Từ bảo tồn tri thức truyền thống đến chuẩn hóa bằng khoa học

Một trong những định hướng quan trọng được đặt ra đối với y học cổ truyền là không chỉ bảo tồn các bài thuốc và phương pháp điều trị truyền thống mà còn phải nghiên cứu, kiểm chứng và chuẩn hóa trên cơ sở khoa học.

Những bài thuốc, phương pháp chữa bệnh, nguồn dược liệu và tri thức bản địa có giá trị cần được kiểm kê, số hóa, nghiên cứu và đánh giá để có thể ứng dụng một cách an toàn, hiệu quả.

Việc số hóa kho tàng tri thức y học cổ truyền cũng được xem là một hướng đi quan trọng. Khi các dữ liệu về cây thuốc, dược liệu, bài thuốc và phương pháp điều trị được hệ thống hóa, các nhà nghiên cứu sẽ có thêm cơ sở để đánh giá, đối chiếu và phát triển những giá trị có tiềm năng.

Đây cũng là cách giúp hạn chế nguy cơ thất truyền những kinh nghiệm quý được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Phát triển dược liệu cần gắn với chuỗi giá trị

Cùng với hoạt động khám chữa bệnh, phát triển nguồn dược liệu trong nước cũng là một nội dung quan trọng đối với tương lai của y học cổ truyền.

Một chuỗi giá trị dược liệu hoàn chỉnh cần bắt đầu từ vùng trồng, giống cây, điều kiện canh tác, thu hái, sơ chế, bảo quản và truy xuất nguồn gốc, sau đó mới đến chế biến và sản xuất thuốc.

Việc kiểm soát chất lượng ngay từ nguồn nguyên liệu không chỉ giúp nâng cao độ an toàn của sản phẩm mà còn tạo điều kiện xây dựng thương hiệu dược liệu Việt Nam.

Theo định hướng được đề cập tại các hội nghị về phát triển y, dược cổ truyền, dược liệu cần từng bước được phát triển theo chuỗi giá trị, kết hợp giữa vùng trồng đạt chuẩn, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu.

Kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại

Một hướng phát triển quan trọng khác là tăng cường sự kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại dựa trên bằng chứng khoa học.

Điều này không có nghĩa là thay thế hoàn toàn phương pháp này bằng phương pháp kia. Mục tiêu là tận dụng những ưu điểm phù hợp của mỗi lĩnh vực, đồng thời bảo đảm việc chẩn đoán, điều trị và theo dõi người bệnh dựa trên cơ sở khoa học và an toàn.

Trong quá trình này, chất lượng thuốc cổ truyền, chất lượng dược liệu, đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và đánh giá hiệu quả điều trị đều cần được chú trọng.

Y học cổ truyền đứng trước cơ hội phát triển mới

Khoảng 7 triệu lượt khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền trong năm 2025 là một con số đáng chú ý, cho thấy lĩnh vực này vẫn giữ một vị trí nhất định trong nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Tuy nhiên, tương lai của y học cổ truyền không chỉ nằm ở việc duy trì những giá trị truyền thống mà còn phụ thuộc vào khả năng nghiên cứu, chuẩn hóa và ứng dụng những giá trị đó trong điều kiện y tế hiện đại.

Nếu tri thức truyền thống được kiểm chứng bằng khoa học, dược liệu được kiểm soát từ nguồn gốc, thuốc cổ truyền được chuẩn hóa về chất lượng và dữ liệu được số hóa, y học cổ truyền có thể tiếp tục phát huy vai trò trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Đây cũng là hướng đi giúp những giá trị được lưu truyền qua nhiều thế hệ không chỉ được bảo tồn mà còn có cơ hội trở thành một phần thiết thực của nền y học Việt Nam hiện đại.

Nguồn tham khảo: Bộ Y tế, Hội Đông y Việt Nam và các thông tin được báo chí chính thống dẫn lại về hoạt động khám chữa bệnh y học cổ truyền năm 2025.