Curcumin là gì? Vì sao hoạt chất nổi tiếng của Nghệ vàng lại khó hấp thu?

Đọc nhanh trong 30 giây

Curcumin là hợp chất polyphenol tự nhiên thuộc nhóm curcuminoid, được tìm thấy trong thân rễ Nghệ vàng (Curcuma longa).

Trong hơn hai thập kỷ qua, curcumin đã trở thành một trong những hoạt chất thực vật được nghiên cứu nhiều nhất thế giới. Nhiều nghiên cứu khảo sát vai trò của curcumin đối với phản ứng viêm, stress oxy hóa, tín hiệu tế bào và nhiều quá trình sinh học khác.

Tuy nhiên, curcumin có một hạn chế lớn: khả năng hấp thu qua đường tiêu hóa thấp, khiến nồng độ đạt được trong cơ thể sau khi uống thường không cao. Đây là lý do xuất hiện nhiều công nghệ bào chế nhằm cải thiện sinh khả dụng của curcumin.

Hộp thông tin nhanh

Curcumin là gì?

Curcumin là hợp chất tạo nên màu vàng đặc trưng của Nghệ vàng.

Về mặt hóa học, curcumin thuộc nhóm curcuminoid, một nhóm polyphenol tự nhiên có trong thân rễ của Curcuma longa.

Trong nghệ còn có nhiều hợp chất khác, nhưng curcumin là thành phần được nghiên cứu nhiều nhất nhờ khả năng tham gia vào nhiều cơ chế sinh học khác nhau.

Điều quan trọng cần nhớ là:

Curcumin không phải toàn bộ Nghệ vàng.

Một củ nghệ còn chứa tinh dầu, các curcuminoid khác, tinh bột, chất xơ và nhiều hợp chất tự nhiên khác.

Curcumin khác gì với curcuminoid?

Đây là điểm rất nhiều người nhầm lẫn.

Curcuminoid là tên gọi chung của một nhóm hợp chất.

Trong nhóm này có ba thành phần chính:

• Curcumin

• Demethoxycurcumin

• Bisdemethoxycurcumin

Trong nhiều tài liệu, curcumin chiếm tỷ lệ lớn nhất nên thường được nhắc đến nhiều hơn.

Do đó:

Curcumin là một curcuminoid, nhưng curcuminoid không chỉ có curcumin.

Vì sao curcumin được nghiên cứu rất nhiều?

Curcumin có cấu trúc hóa học cho phép tương tác với nhiều protein và con đường tín hiệu trong tế bào.

Các nghiên cứu đã khảo sát ảnh hưởng của curcumin đối với:

• Stress oxy hóa.

• Phản ứng viêm.

• Chu trình tế bào.

• Quá trình chết theo chương trình của tế bào.

• Chuyển hóa năng lượng.

• Một số yếu tố điều hòa miễn dịch.

Điều này khiến curcumin trở thành một trong những hoạt chất tự nhiên được quan tâm nhiều trong nghiên cứu dược lý.

Tuy nhiên, việc một phân tử có nhiều tác động sinh học không đồng nghĩa với việc nó đã được chứng minh có hiệu quả điều trị cho tất cả các bệnh liên quan.

Vì sao curcumin khó hấp thu?

Đây là vấn đề lớn nhất của curcumin.

Sau khi uống, curcumin phải trải qua nhiều bước:

• Hòa tan trong dịch tiêu hóa.

• Được hấp thu qua ruột.

• Đi vào máu.

• Chuyển hóa tại gan.

• Phân bố đến mô đích.

Curcumin gặp khó khăn ở nhiều bước trong quá trình này.

Khả năng hòa tan trong nước thấp, hấp thu hạn chế và bị chuyển hóa khá nhanh khiến lượng curcumin tự do trong tuần hoàn thường không cao.

Đó là lý do nhiều nghiên cứu trong phòng thí nghiệm sử dụng nồng độ curcumin mà cơ thể người rất khó đạt được chỉ bằng việc uống bột nghệ.

Sinh khả dụng là gì?

Sinh khả dụng (bioavailability) là tỷ lệ hoạt chất thực sự đi vào vòng tuần hoàn và có thể phát huy tác dụng trong cơ thể.

Một hoạt chất có hoạt tính rất mạnh trong phòng thí nghiệm nhưng sinh khả dụng thấp có thể không đạt được nồng độ đủ cao trong cơ thể khi sử dụng theo đường uống.

Đây chính là "khoảng cách" giữa nghiên cứu cơ bản và ứng dụng lâm sàng.

Vì sao có nhiều loại curcumin "hấp thu cao"?

Để cải thiện sinh khả dụng, nhiều công nghệ đã được phát triển như:

• Hệ nano.

• Micelle.

• Phức hợp phospholipid.

• Liposome.

• Phối hợp với piperine.

• Các hệ dẫn thuốc khác.

Mục tiêu là tăng lượng curcumin được hấp thu hoặc kéo dài thời gian tồn tại trong cơ thể.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mỗi công nghệ có đặc điểm riêng và không phải mọi sản phẩm đều có bằng chứng lâm sàng giống nhau.

Curcumin hấp thu cao có phải luôn tốt hơn?

Không hẳn.

Tăng sinh khả dụng có thể làm thay đổi nồng độ hoạt chất trong cơ thể, nhưng hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào:

• Mục đích sử dụng.

• Liều dùng.

• Thời gian sử dụng.

• Đối tượng nghiên cứu.

• Chất lượng bằng chứng lâm sàng.

Ngoài ra, khi hấp thu tăng lên, khả năng tương tác với một số thuốc cũng cần được đánh giá.

Ăn nghệ có giống uống curcumin không?

Không.

Đây là hai cách sử dụng khác nhau.

Một bữa ăn có nghệ thường cung cấp lượng curcuminoid thấp hơn nhiều so với các chế phẩm curcumin chuẩn hóa dùng trong nghiên cứu.

Vì vậy, không nên quy đổi trực tiếp kết quả của một thử nghiệm sử dụng curcumin liều cao sang việc ăn nghệ trong thực phẩm.

Những điều thường bị hiểu nhầm

Curcumin chính là Nghệ vàng

Không. Curcumin chỉ là một trong nhiều thành phần của Nghệ vàng.

Curcumin càng hấp thu cao càng tốt

Không phải lúc nào cũng đúng. Hiệu quả và độ an toàn cần được đánh giá trên từng chế phẩm.

Ăn nghệ tương đương uống viên curcumin

Không. Hàm lượng hoạt chất và khả năng hấp thu rất khác nhau.

Curcumin đã được nghiên cứu nhiều nghĩa là chữa được mọi bệnh

Không. Mỗi bệnh cần được đánh giá bằng chứng riêng.

Góc nhìn của Cây Thuốc Vị Thuốc

Curcumin là ví dụ điển hình cho thấy một hoạt chất có thể rất nổi tiếng nhưng vẫn cần được hiểu đúng.

Nếu chỉ nhìn vào số lượng nghiên cứu, nhiều người sẽ nghĩ curcumin là "hoạt chất vạn năng". Nhưng khoa học không đánh giá một hoạt chất bằng số lượng bài báo, mà bằng chất lượng bằng chứng, khả năng ứng dụng trên người và kết quả lâm sàng.

Đó cũng là cách tiếp cận mà Cây Thuốc Vị Thuốc theo đuổi: giới thiệu đầy đủ giá trị của dược liệu, đồng thời giải thích rõ những giới hạn của bằng chứng hiện có.

Kết luận

Curcumin là hoạt chất nổi bật của Nghệ vàng và đã được nghiên cứu rất rộng rãi trong nhiều lĩnh vực.

Tuy nhiên, khả năng hấp thu thấp là một trong những thách thức lớn nhất khi ứng dụng curcumin bằng đường uống. Vì vậy, khi đọc thông tin về các sản phẩm curcumin, người dùng nên quan tâm không chỉ đến hàm lượng mà còn đến dạng bào chế, sinh khả dụng và chất lượng của các nghiên cứu hỗ trợ.

Bài nên đọc tiếp

• Nghệ vàng: Đặc điểm, công dụng truyền thống, curcumin và những nghiên cứu khoa học hiện nay

• Curcumin và phản ứng viêm: Khoa học đã chứng minh đến đâu?

• Nghệ vàng và hệ tiêu hóa: Công dụng truyền thống dưới góc nhìn nghiên cứu hiện đại

• Nghệ và curcumin có an toàn không?

• Hoạt chất là gì?

• Sinh khả dụng là gì?

• In vitro là gì?

• Y học chứng cứ là gì?

Tài liệu tham khảo

1. Hewlings SJ, Kalman DS. Curcumin: A Review of Its Effects on Human Health. Foods. 2017.

2. Nelson KM, et al. The Essential Medicinal Chemistry of Curcumin. Journal of Medicinal Chemistry. 2017.

3. Dei Cas M, Ghidoni R. Dietary Curcumin: Correlation between Bioavailability and Health Potential. Nutrients. 2019.

4. Kunnumakkara AB, et al. Curcumin, the Golden Nutraceutical: Multitargeting for Multiple Chronic Diseases. British Journal of Pharmacology. 2017.