Nguy cơ từ tinh trùng mang gen đột biến ung thư: Hồi chuông cảnh báo cho sức khỏe sinh sản
Tinh trùng mang gen TP53 liên quan đến ung thư khiến 10 trẻ phát bệnh. Bài viết cảnh báo nguy cơ di truyền và cần sàng lọc gen trong hiến tặng tinh trùng.
Một vụ việc nghiêm trọng vừa được công bố tại Hội nghị Di truyền học Con người châu Âu cho thấy tác hại khôn lường khi một người hiến tinh trùng mang đột biến gene ung thư đã góp phần sinh ra 67 trẻ, trong đó đã phát hiện 10 trường hợp mắc ung thư. Vụ việc đặt ra câu hỏi về quy trình kiểm soát, tìm hiểu và theo dõi gen ở các ngân hàng tinh trùng, đặc biệt trong bối cảnh hiến tặng tinh trùng ngày càng phổ biến.
Gen TP53 - "Tổi phạm" thầm lặng
Theo báo cáo từ Hệ Viện Y dược Học Cổ truyền Việt Nam, đột biến gen TP53 liên quan mật thiết đến hội chứng Li-Fraumeni - một rối loạn di truyền nghiêm trọng gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư, đặc biệt là ung thư máu, u lympho và ung thư vùng đầu - cổ. 10 trẻ mắc ung thư trong số 67 trẻ được thụ thai từ nguồn tinh trùng mang gen TP53 là hồi chuông cảnh tỉnh cho sức khỏe sinh sản đại chúng.
Cần thế chế quốc tế cho sự an toàn sinh học
Vụ việc chứng tỏ rõ những rủi ro khi tinh trùng hiến tặng được sử dụng xuyên biên giới mà không có hệ thống kiểm soát chặt chẽ. Việc áp dụng giới hạn quốc tế về số lượng gia đình hay trẻ sinh ra từ một người hiến là cần thiết.
Trong khi Ngân hàng tinh trùng châu Âu áp dụng mức giới hạn 75 gia đình cho mỗi người hiến, thiếu minh bạch và thiếu hợp nhất trong kiểm duyệt đã dẫn đến việc lan truyền gen đột biến nguy hiểm như TP53.
Giải pháp để bảo vệ thế hệ tương lai
-
Sàng lọc gen nghiêm ngặt: Áp dụng các kỹ thuật sàng lọc gen toàn di truyền, đặc biệt với các gen nguy cơ cao như TP53.
-
Thiết lập giới hạn trẻ sinh từ mỗi người hiến: Đồng bộ đối với các quốc gia để truy vết nhanh chóng khi có biến cố.
-
Hệ thống dòng dõi và thông báo: Khi phát hiện rủi ro, cần có quy trình thông báo nhanh chóng đến các gia đình đã sử dụng tinh trùng có vấn đề.
-
Tư vấn gen cho trẻ sinh ra: Đồng thời thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ như chụp MRI toàn thân, MRI não...
Lời kết
Vụ việc tinh trùng mang gen TP53 đã gây ra hàng loạt trường hợp ung thư cho thấy rõ ràng: sinh sản hỗ trợ là con dao hai lưỡi. Để đảm bảo quyền làm cha mẹ và quyền lợi sức khỏe thế hệ tương lai, việc siết chặt quản lý, nâng cao ý thức và tăng cường kiểm duyệt gen đang trở thành yêu cầu bức thiết.
