Chiến lược quốc gia ngành Dược – Đòn bẩy cho vùng trồng dược liệu quý Việt Nam

Ngày 9/10/2023, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký Quyết định số 1165/QĐ‑TTg, phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là bản “kim chỉ nam” đưa ngành Dược Việt tiến lên tầm khu vực, trong đó phát triển dược liệu quý trong nước được xác định là trụ cột hàng đầu.

Mục tiêu chiến lược

• Phổ cập thuốc: Đảm bảo người dân tiếp cận thuốc an toàn – chất lượng – giá hợp lý.

• Nâng tầm ASEAN: Hướng đến trở thành trung tâm sản xuất dược phẩm giá trị cao.

• Tự chủ nội địa: Đảm bảo 80% thuốc và 20% nguyên liệu sản xuất trong nước vào 2030.

• Vaccine nội địa: Phục vụ 100% tiêm chủng mở rộng, 30% tiêm dịch vụ.

• Công nghiệp hiện đại: Chuẩn hóa nguyên liệu, phát triển vùng trồng lớn, đạt cấp độ 4 WHO.

Dược liệu quý – Tài nguyên và chiến lược

• Thiết lập 8 vùng khai thác bền vững dược liệu tự nhiên.

• Xây dựng 2–5 vùng trồng quy mô lớn, đạt chuẩn quốc tế.

• Phục tráng 10–15 loài nhập khẩu quý giá.

• Đảm bảo 100% nguyên liệu được tiêu chuẩn hóa phục vụ sản xuất thuốc.

Liên kết với Chương trình MTQG 1719

Chiến lược hóa hành động qua Dự án 3 – Tiểu dự án 2 của Chương trình mục tiêu quốc gia 1719, với:

• 18 vùng trồng dược liệu quý được triển khai tại 22 huyện thuộc 21 tỉnh.

• 4 trung tâm nhân giống ứng dụng công nghệ cao ở các vùng miền: miền núi phía Bắc, miền Trung & Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ 

Một số địa phương tiêu biểu:

• Tuyên Quang: Na Hang, Lâm Bình trồng sa nhân tím, ba kích, sâm bố chính; xây dựng Nhà ươm & Xưởng sơ chế tại ĐH Tân Trào.

• Lào Cai: Mường Khương, Bắc Hà với vùng trồng đương quy, atiso theo GACP-WHO.

• Lai Châu: Sìn Hồ, Phong Thổ phục hồi và phát triển tam thất, đương quy bản địa.

• Kon Tum: Ngọc Hồi, Tu Mơ Rông – sâm Ngọc Linh quốc bảo.
  (và còn nhiều vùng khác tại Sơn La, Bắc Kạn, Nghệ An...)

Tác động kinh tế – xã hội

Chiến lược kết nối từ tầm vĩ mô đến hành động cơ sở:

1. Vùng trồng tiêu chuẩn

2. Sơ chế – chế biến hiện đại

3. Liên kết doanh nghiệp – đồng bào

4. Sản phẩm chất lượng – hỗ trợ y tế và xuất khẩu

Mô hình giúp xóa đói giảm nghèo, thúc đẩy sinh kế bền vững và quảng bá dược liệu Việt Nam.

Tầm nhìn 2045

• Việt Nam trở thành cường quốc dược liệu với thuốc biệt dược gốc, vaccine, sinh phẩm nội địa có bản quyền.

• Ngành dược đóng góp >20 tỷ USD vào GDP.

• Kiểm nghiệm, phân phối, dược lâm sàng đạt chuẩn quốc tế.

• Hệ thống số hóa và AI được ứng dụng rộng rãi trong ngành.

Kết luận

Chiến lược 1165/QĐ-TTg và Chương trình 1719 không chỉ là chính sách — mà là cầu nối từ chiến lược đến miền khó, biến tiềm năng dược liệu thành nền tảng phát triển bền vững toàn quốc.