Cảnh Báo: Nguy Cơ Sức Khỏe Từ Các Loại Dầu Tự Ép Tại Nhà Không Qua Quy Trình Chuẩn

Hiện nay, việc tự ép dầu tại nhà bằng các loại máy ép mini ngày càng phổ biến với tâm lý “an toàn, không hóa chất, nguyên chất 100%”. Tuy nhiên, ít ai biết rằng dầu ăn tự ép nếu không được chế biến đúng quy trình kỹ thuật có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe – thậm chí gây hại hơn cả dầu tinh luyện thông thường.

1. Dầu Tự Ép Là Gì? Tại Sao Nhiều Người Ưa Chuộng?

Dầu tự ép thường được làm từ các loại hạt như lạc (đậu phộng), đậu nành, mè (vừng), hạt hướng dương... bằng máy ép dầu tại nhà. Người tiêu dùng tin rằng đây là lựa chọn:

• Không chất bảo quản

• Không hóa chất xử lý

• Giữ nguyên dưỡng chất tự nhiên

Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở nguyên liệu, mà ở quy trình xử lý sau ép – điều mà đa số các máy ép tại nhà không đáp ứng được.

2. Những Nguy Cơ Tiềm Ẩn Khi Dầu Tự Ép Không Đúng Quy Trình

❗ 2.1 Hàm Lượng Aflatoxin Từ Hạt Mốc

Nhiều người không biết rằng hạt lạc, đậu nành để lâu hoặc bảo quản không đúng cách rất dễ bị mốc, sinh ra aflatoxin – một chất độc cực mạnh do nấm mốc tạo ra, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm gây ung thư loại 1.

☠️ Aflatoxin không bị phá huỷ khi nấu chín, và có thể tồn tại trong dầu nếu không qua quy trình tinh lọc.

❗ 2.2 Dầu Không Qua Tách Cặn – Gây Hôi Khét, Ôi Thiu Nhanh

Dầu tự ép không qua khâu ly tâm, lọc cặn hoặc xử lý nhiệt ổn định, khiến:

• Các vi hạt còn sót lại trong dầu tiếp tục oxy hóa

• Sinh ra mùi khét, chua hoặc hôi dầu

• Gây rối loạn tiêu hóa, đầy bụng, buồn nôn nếu dùng thường xuyên

❗ 2.3 Không Kiểm Soát Được Nhiệt Độ Ép – Gây Biến Đổi Dinh Dưỡng

Quá trình ép nóng (trên 60°C) nếu không kiểm soát nhiệt độ đúng cách có thể:

• Phá hủy vitamin A, E, omega-3

• Sinh ra chất béo trans hoặc peroxit – là các chất gây viêm và có hại cho tim mạch

❗ 2.4 Bảo Quản Không Đúng – Dầu Nhanh Hỏng, Sinh Độc Tố

Dầu tự ép không có chất chống oxy hóa như dầu tinh luyện, do đó:

• Rất dễ bị oxy hóa khi tiếp xúc ánh sáng, nhiệt độ

• Sinh ra aldehyde, ketone – những hợp chất độc với gan và thần kinh

3. Dầu Ăn Tự Ép: Có Thể Dùng Nhưng Cần Lưu Ý Gì?

Nếu vẫn muốn dùng dầu tự ép, bạn cần:

✅ 3.1 Chọn nguyên liệu sạch, tuyệt đối không dùng hạt mốc

• Lạc nên phơi khô, bảo quản nơi khô thoáng

• Đậu nành cần loại bỏ hạt đen, lép, sâu

✅ 3.2 Luôn lọc dầu sau khi ép bằng màng lọc hoặc giấy lọc chuyên dụng

✅ 3.3 Bảo quản trong chai thuỷ tinh sẫm màu, để nơi mát, dùng trong vòng 7–10 ngày

✅ 3.4 Không nên dùng cho chiên rán ở nhiệt độ cao – chỉ dùng trộn salad, ăn nguội

4. Vậy Nên Dùng Dầu Tự Ép Hay Dầu Tinh Luyện?

• Dầu tinh luyện qua quy trình xử lý tiêu chuẩn (lọc, khử mùi, tách nước...) giúp loại bỏ tạp chất, tăng thời hạn bảo quản, và an toàn hơn nếu được chọn từ thương hiệu uy tín.

• Dầu tự ép chỉ nên sử dụng nếu bạn hiểu rõ quy trình, kiểm soát tốt nguyên liệu và nhiệt độ, dùng liền, không để lâu.

5. Kết Luận

Dầu tự ép tại nhà không phải “thần dược” như nhiều người lầm tưởng. Nếu không làm đúng cách, nó có thể trở thành nguồn nguy hại tiềm ẩn cho sức khỏe, từ độc tố nấm mốc cho đến sự oxy hóa nhanh chóng sinh độc chất.

✅ Hãy lựa chọn thông minh: An toàn thực phẩm đến từ hiểu biết và quy trình đúng, không chỉ từ sự tự nhiên.